دکتر سارا کشکر

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

جالب و خواندنی

اهمیت و نحوه تعریف واژه ها در پایان نامه و رساله دانشجویان

نامه الکترونیک چاپ PDF
امتیاز کاربر: / 31
بدخوب 

اهمیت و نحوه تعریف واژه ها در پایان نامه و رساله دانشجویان

یکی از مشکلاتی که دانشجویان دائما با آن مواجهند، تعریف واژه های تحقیق است که باید در پایان فصل اول پایان نامه یا رساله خود آن را بنویسند. معمولا دانشجویان این بخش را با تیتر « تعریف واژه های تحقیق»، « تعریف مفهومی واژه ها» یا «تعریف عملیاتی واژه ها » مشخص می کنند اما در واقع اصول مفهومی یا عملیاتی تعاریف در این بخش رعایت نمی شود. به همین دلیل برای راهنمایی دانشجویان عزیز نکات زیر ارائه می گردد:

معمولا در پایان نامه، رساله یا گزارش تحقیق، واژه ها به صورت مفهومی و عملیاتی تعریف می شوند و این امر باعث می شود که معنا و مفهوم متغیرها و در پی آن مفهوم دستاوردهای نحقیق برای همه روشن و واضح باشد که در زیر به تعریف هر کدام از آنها می پردازم:

تعریف مفهومی

تعریف مفهومی همان تعریفی است که در فرهنگ لغات برای هر کلمه آورده می شود و معمولا با این کار معانی متعدد یک لغت محدود می شود و معنی مورد نظر شما در آن مشخص می شود. مثل: حَکَم( کسی که بین من و شما داوری می کند)، حِکَم( مجموعه پندها و اندرزها)، حُکم( امر، دستور و فرمان) که هرچند از نوشتار مشابهی برخوردارند اما معانی محتلفی دارند.

تعریف مفهومی می تواند به صورت ارائه یک واژه یا عبارت برای معنی کلمه مورد نظر محقق، درست به همان شکل که در فرهنگ لغات آمده، باشد و یا به صورت یک جمله برگرفته از کتاب یا مقاله باشد. از طرفی برخی واژه ها در فرهنگهای مختلف تعریف خاص خود را دارد اما ممکن است آن واژه در فرهنگی دیگر معنی دیگری داشته باشد که لازم است محقق در مورد معنی آن واژه در فرهنگ مورد نظر تحقیق خود، به خوبی تعریف و تحلیل کند. حتی گاه برخی واژه ها در تحقیق خاصی معنای ویژه ای دارد که محقق لازم است ذکر کند که معنای این واژه در این تحقیق چیست. در مواردی که معانی واژه ها از کتب یا مقالات اقتباس می شود، لازم است محقق ذکر منبع داشته باشد. معنای مفهومی واژه ها به هر شکل که نوشته شود باید دارای ویژگیهای زیر باشد:

1. تعریف باید روشن و واضح باشد و هر کس معنای واحدی از آن کسب کند و اگر معنا ابهام داشته باشد هر فرد به شیوه خاص خود آن را متوجه شده و معنا می کند.

2. بهتر است تعریف مثبت بیان شود. یعنی مثلا در تعریف اثربخشي‌ سازمان نگوییم که اگر سازمانی به هدفهای مورد نظر نرسد اثربخش نیست بلکه اینطور تعریف کنیم که اثربخشی سازمان‌ عبارت‌ است‌ از درجه‌ يا ميزاني‌ كه‌ سازمان‌ به‌ هدفهاي‌ موردنظر خود نائل‌ مي‌آيد.

تعریف مفهومی فقط برای اینکه معانی واژه های تحقیق مشخص شود مفید است ولی در نشان دادن نحوه سنجش متغیرها مؤثر نیست. برای این منظور باید تعریف معهومی تبدیل به تعریف عملیاتی شود.

تعریف عملیاتی

تعريف عملياتی، مفاهيم را لمس‌پذير مي‌کند و روش‌هاي اندازه‌گيري را که ملاک‌هايي براي کاربرد تجربي مفاهيم به دست مي‌دهد، طرح و خلاصه مي‌کند. بطور خلاصه با این تعریف مشخص می کنیم که ما قصد داریم هر متغیر را چطور اندازه گیری کنیم. مثلا اگر بخواهیم سبک مدیریت یک مدیر را تعریف کنیم اول با مراجعه به کتاب یا سایر منابع اطلاعاتی به تعریف مفهومی سبک مدیریت پرداخته و در تعریف عملیاتی بیان می کنیم که مثلا با پرسشنامه استاندارد سبک مدیریت بطور عملی سبک مدیریت مدیران را اندازه گیری نموده و نمره حاصله نشان دهنده نوع سبک مدیریت فرد مورد نظر است. یا وقتی هوش هیجانی را اندازه گیری می کنید در تعریف عملیاتی بیان می کنید که نمره کلی پرسشنامه نمره هوش هیجانی یا مثلا نمره حاصل از سؤالات 1 تا 5 نشان دهنده مؤلفه اول هوش هیجانی است. یا در تحقیقات تجربی یا نیمه تجربی تعریف می کنید که در صورت وارد کردن متغیر خاصی میزان اضطراب آزمودنی با نوع واکنش او به متغیر وارده اندازه گیری می شود و ....

مثال

رضایت شغلی (تعریف مفهومی)

رضایت شغلی، نوعی احساس رضایت و رضایت خاطر فرد از شغل خود در سازمان است که با کار مناسب با استعدادها، میزان موفقیت در شغل، تآمین نیازهای منطقی، شکوفایی استعدادها، پیشرفت شغلی، تجربه های موفق و جو سازمانی ارتباط دارد( میرکمالی، 1388)

رضایت شغلی (تعریف عملیاتی)

در این پژوهش منظور از  رضایت شغلی نمره ای است که کارکنان در پاسخ به سوالات ۱۹ گویه ای پرسشنامة رضایت  شغلی بری فیلد و روث کسب می کنند .

 

نظرات   

 
0 #15 مجيد ۱۳۹۵-۰۸-۲۲ ۱۷:۰۷
سلام، ممنون ، خيلي خوب و مفيد بود
نقل قول
 
 
0 #14 کاظم سوری ۱۳۹۵-۰۸-۱۷ ۱۵:۲۴
عالی وکاربردی بود .خیلی با این لغت مفهومی وعملیاتی مشکل داشتم .ممنون
نقل قول
 
 
0 #13 سارا ۱۳۹۵-۰۱-۲۹ ۱۶:۳۳
ممنون. کاربردی ترین و قابل فهم ترین توضیحی بود که دیدم
نقل قول
 
 
+2 #12 میرزایی ۱۳۹۴-۰۸-۲۴ ۲۰:۱۴
سلاماین معانی عملیاتی رو از کجا باید پیدا کنیم .
نقل قول
 
 
-1 #11 حامد ۱۳۹۴-۰۸-۱۶ ۱۸:۴۴
سلام خدا قوت لطفا تعریف نظری وعملیاتی بررسی عملکرد مدارس غیرانتفاعی در زمینه پیشرفت تحصیلی دانش آموزان نسبت به مدارس دولتی روی سایت قرار بدید ممنون با تشکر
نقل قول
 
 
-1 #10 مینا ۱۳۹۴-۰۶-۱۵ ۱۶:۳۵
واقعا ممنون . از مطالبتون استفاده کردم
نقل قول
 
 
0 #9 ستاره ۱۳۹۴-۰۵-۱۸ ۱۴:۰۹
سلام
میشه تعریف نظری و عملیاتی برای تعهد سازمانی ،رفتارشهروندی سازمانی و توانمندسازی روان شناختی برای من بفرستید که تعریف های نظری فقط از نویسندگان خارجی باشند
متشکرم
نقل قول
 
 
-1 #8 مهسا ۱۳۹۴-۰۵-۱۰ ۱۸:۰۲
سلام عالی بود لطفا تعاریف مفهومی و عملیاتی اقتدار معلم رو برام ایمیل کنید، متشکرم
نقل قول
 
 
-1 #7 n ۱۳۹۴-۰۵-۰۵ ۱۵:۵۷
عالی بود ، استفاده بردم
نقل قول
 
 
+1 #6 المیرا ۱۳۹۳-۱۲-۰۹ ۱۴:۴۳
سلام
عالی بود میخوام کار پایان نامه انجام بدم این مطالب بدردم خورد
ممنون :roll:
نقل قول
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی