دکتر سارا کشکر

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

جالب و خواندنی

آیا می تونم در تحقیقاتم از دو پرسشنامه مختلف استفاده کنم؟

نامه الکترونیک چاپ PDF
امتیاز کاربر: / 5
بدخوب 

 

آیا می تونم در تحقیقاتم از دو پرسشنامه مختلف استفاده کنم؟

یکی از سوالاتی که دانشجویان دائما از من می پرسند اینه که آیا من می تونم از دو پرسشنامه در پایان نامه یا کلا تحقیقاتم برای دو جامعه مختلف استفاده کنم؟ این سوال مثل اینه که نظر شما را در مورد چلوکبابی که در وعده شام خورده اید(البته خوردن چلوکباب را در وعده شام توصیه نمی کنم!) بپرسند و از دوستتان در مورد پیتزایی که در  وعده ناهار میل کرده و هدف هم این باشه که کیفیت و طعم دو غذا را با هم مقایسه کنند. این مقایسه از دو فرد مختلف با دو غذای مختلف که هر یک محتوا و تشریفات خاصی برای خوردنشان وجود دارد، قیاس درستی نیست(هرچند معمولا ما این قیاس را در زندگی عادی خودمان به اشتباه انجام می دهیم). خوب به نظرم پاسخ سوال مطرح شده، در این مثال کاملا مشهود است. اما به هرحال سعی می کنم شرایط مختلف استفاده از پرسشنامه را در جهت ارائه پاسخ شفاف تر به سوال مطرح شده، در ادامه توضیح بدم:

1. استفاده از یک پرسشنامه برای چند جامعه

گاهی در تحقیقات لازم است نظر گروه های مختلف را در مورد یک متغیر بپرسند و برای تصمیم گیری نهایی تکیه به نظر گروه های مختلف نمایند. بطور مثال اگر قرار باشد یک مکان ورزشی در یک منطقه احداث شود، لازم است یک پرسشنامه مبتنی بر نیاز ساکنان منطقه در خصوص نوع رشته ورزشی مورد نیاز، نوع خدمات، نوع سیستمهای اطلاع رسانی، قیمت، .... تهیه شود و در اختیار گروه های مختلف این جامعه قرار گیرد. مسلما نیازهای افراد مسن با نیازهای جوانان و نیز نیازهای زنان با مردان، شاغلان و بیکاران، .... متفاوت خواهد بود. همین موضوع است که برای تصمیم گیران مهم است و آنها با ارائه یک پرسشنامه واحد به گروه های مختلف می توانند نظر آنها را در خصوص متغیرهای مختلف اثرگذار بر احداث و ارائه خدمات مکان ورزشی در نظر بگیرند. پس وقتی لازم است نظر گروه های مختلف را در مورد متغیر خاصی بپرسید می توانید از یک پرسشنامه استفاده کنید. مثال های آن در تحقیقات زیادی دیده می شود: نظر کارکنان در مورد سیک رهبری مدیران ، نظر مشتریان در مورد کیفیت خدمات یک فروشگاه، نظر تماشاچیان در مورد یک برنامه ورزشی، .... از این دست هستند.

2. استفاده از دو پرسشنامه برای چند جامعه

وقتی دو پرسشنامه برای چند جامعه استفاده می کنید امکان مقایسه آن جوامع با یکدیگر وجود ندارد چون هیچ نقطه مشترکی برای مقایسه بین آنها موجود نیست. موضوع مثل همان مثال بالا در مورد مقایسه دو نفری است که دو غذای مختلف خورده اند. مثالی دیگر اینکه: فرض کنید تصمیم دارید نظام پیشنهادات را در یک سازمان ورزشی بررسی کنید. شاید بگویید خوب من یک سازمان را در نظر گرفته ام و می خواهم نظام پیشنهادات را در این سازمان بررسی کنم، پس فضایی که به دنبال آن هستم، برای مخاطبان مختلف سازمان، مشترک است، اما باید بگویم در این شرایط هم شما نمی توانید دو پرسشنامه مختلف را به دو گروه از مخاطبان سازمان بدهید و آنها را با هم مقایسه کنید. کارکنان، مخاطبان داخلی و اربابان رجوع مخاطبان بیرونی سازمان هستند و صد البته که در بررسی نظام پیشنهادات یک سازمان ورزشی هر دو گروه باید مورد توجه تحقیق قرار گیرند؛ ولی سوالات هر گروه با دیگری تفاوت خواهد داشت چون انتظارات سازمان در نظام پیشنهادات از کارکنان با مشتریان سازمان متفاوت است.

3. استفاده از دو پرسشنامه برای یک جامعه

گاهی لازم است از چند پرسشنامه برای یک گروه استفاده شود. این کار بلامانع است، فقط ممکن است تعدد سوالات پاسخگو را خسته کند. اما به هرحال از باب مقایسه متغیرهای مختلف در یک جامعه واحد مشکلی وجود ندارد. مثلا وقتی برنامه تفریحی ورزشی برای گذران اوقات فراغت دانشجویان ارائه کرده اید (مثلا آنها را به گلگشت برده اید و بعد به تماشای یک مسابقه ورزشی برده اید) و حالا می خواهید ببینید دانشجویان هر یک از برنامه ها را از لحاظ جنبه های مدیریتی و نقش آن در غنی سازی بهینه اوقات فراغت آنها چطور ارزیابی می کنند، می توانید دو پرسشنامه مختلف برای دانشجویانی که همه در هر دو برنامه تفریحی ورزشی شرکت کرده اند، ارائه کنید و دو برنامه را از نظر متغیرهای تحقیق با هم مقایسه کنید. هرچند در این پرسشنامه ها متغیرهای اصلی مشابهی وجود دارند، ولی ممکن است جملات با توجه به نوع برنامه ارائه شده تنظیم شوند. گاه ارائه پرسشنامه های مختلف به یک جامعه فقط برای بررسی تفاوت نیست و شاید رابطه های متغیرها در یک جامعه مورد نظر باشد. به هرحال با توجه به اهداف تحقیق ارائه چند پرسشنامه به یک جامعه اشکالی ندارد.

علی رغم تمام توضیحات بالا، نباید فراموش کنید که استفاده از پرسشنامه با ملاحظات زیادی همراه است که برخی از آنها به پایایی و روایی (صوری، محتوایی، سازه) و برخی به نوع متغیرها و اهداف تحقیق برمی گردد و بدون توجه به آنها استفاده از پرسشنامه نمی تواند ابزار مناسبی برای تحقیق و پاسخگویی به مسائل شما باشد.


نظرات   

 
0 #1 ..... ۱۳۹۶-۰۸-۱۵ ۱۹:۳۲
سلام خانم دکتر

میشه لطف کنین چند تا کتاب آمار مناسب (به زبان فارسی) برای بچه های دکترا (که شامل روش کار با spss هم باشن) معرفی کنین

تشکر
نقل قول
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی