دکتر سارا کشکر

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

جالب و خواندنی

نمونه گیری در تحقیقات- روش تحلیل محتوا

نامه الکترونیک چاپ PDF
امتیاز کاربر: / 3
بدخوب 

 

نمونه گیری در تحقیقات- روش تحلیل محتوا

یکی از انواع تحقیقاتی که معمولا در آن حجم بزرگی از جامعه مورد توجه محقق است، تحقیقاتی است که با روش تحلیل محتوا انجام می شود. به زبان ساده در تحلیل محتوا متغیرها یا صفتهایی که مورد نظر محقق است در بین جامعه آماری تحقیق که معمولا به صورت کتاب، نشریات، سخنرانی، فیلم، شعر، ... است ، مورد بررسی قرار می گیرد و مثلا تعداد تکرار آن صفت یا متغیر در جامعه آماری تحقیق مورد مشاهده قرار گرفته و شمرده می شود تا فراوانی آن به دست آید. مثلا اگر بخواهید در مورد نقش تیترهای روزنامه های ورزشی در اشاعه خشونت در بین جوانان تحقیق کنید و برای این کار تمایل به استفاده از روش تحلیل محتوا داشته باشید، ممکن است بخواهید تعداد دفعات تکرار کلمه خشونت را در تیترهای روزنامه ها در یک دوره زمانی مشخص کنید. لذا به شمارش این کلمه در تیترها پرداخته و فراوانی آن را به دست می آورید و سپس فراوانی حاصله در فرآیند تحلیل داده ها قرار خواهد گرفت.

روش نمونه گیری آماری در تحقیق به روش تحلیل محتوا بسیار مهم است و دانشجویان باید با آن آشنا شوند. یعنی دانشجویان باید بعد از تعیین و تعریف جامعه ، یک نمونه از آن انتخاب کنند. نمونه گیری برای تحلیل محتوا نیازمند ملاحظاتی است .وقتی جامعه مورد مطالعه در روش تحلیل محتوا محدود باشد، نیاز به نمونه گیری نیست و کل جامعه سرشماری می شود. برای مثال وقتی بخواهیم برنامه های ورزشی شبکه های مختلف را طی یک دوره 6 ماهه مورد تحلیل قرار دهیم ، امکان سرشماری وجود دارد، چون تعداد آنها محدود خواهد بود .اما وقتی محقق با حجم وسیعی از محتوا مواجه است و امکان فهرست برداری و سرشماری همه آنها میسر نیست ، باید از این جامعه نمونه ای انتخاب شود .

در بیشتر تحقیقاتی که بر روی رسانه های گروهی با استفاده از روش تحلیل محتوا انجام می شود ، نمونه گیری چند مرحله ای مورد استفاده قرار می گیرد که شامل دو یا سه مرحله است که در زیر به توضیح آنها می پردازم:

1. نمونه گیری از منابع : مثلا وقتی قرار است وضعیت نمایش ورزش همگانی در تلویزیون بررسی شود، لازم است فبل از هرکاری، از بین تمام برنامه های تلویزیون اعم از برنامه های ورزشی و یا سریالها و فیلمها که ورزش همگانی در آنها به نوعی نمایش داده شده است، نمونه ای انتحاب کنید. برای این کار لازم است برنامه ها را بر حسب شبکه تلویزیونی، نوع برنامه که مثلا ورزشی است یا غیر ورزشی است و اینکه برنامه های تحلیلی ورزشی است یا گزارشی و همچنین فیلم یا سریال، دسته بندی کنیم و بعد برای بررسی آن یک دوره زمانی مثلا یک فصل، شش ماه یا یک سال را مشخص کنید.

2. چگونگی انتخاب نمونه: یک راه ، استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده است ، به این صورت که با استفاده از تقویم از آن دوره 6 ماهه ( 180روزه ) برای مثال30روز را به تصادف انتخاب کند . راه دیگر نمونه گیری از تاریخ ها ، برحسب هفته های ماه و ایام هفته است .

یک قاعده نمونه گیری این است که بیشتر از دو روز در یک هفته انتخاب نشود تا این اطمینان حاصل شود که توزیع متعادلی طی ماه ایجاد شده است . راه دیگر ساختن یک هفته ترکیبی است ، به این صورت که یک روز شنبه از کل شنبه های یک ماه ، یک روز بکشنبه از کل یکشنبه های یک ماه ، یک روز دوشنبه ، از کل دوشنبه های یک ماه  و الی آخر انتخاب شود .البته در تحقیقات مشخص شده است که وقتی قرار است تخلیل محتوای روزنامه ها برای یک سال انجام شود، بهتر است دو هفته آماری در نظر گرفته شود.

منظور از دو هفته آماری، یعنی انتخاب تصادفی دو روز شنبه از بین تمام شنبه های سال، دو روز یکشنبه، از کل یکشنبه های سال، دو روز دوشنبه، از بین تمام دوشنبه های سال و الی آخر تا دو هفته که هر هفته از 7 روز تشکیل شده که هر روز متعلق به روزی از یک سال است، می باشد (برای مطالعه بیشتر، پیشنهاد می کنم به مقاله : حجم نمونه برای تحلیل محتوای روزنامه ها در مطالعات چندساله( 1385) اثر استفان لیسی و همکارانش و ترجمه شعبانعلی بهرامچور. رسانه. شماره 68 مراجعه کنید).

 

اگر قصد تعمیم نتایج وجود دارد و برای مثال می خواهیم بدانیم در مجموعه برنامه های تلویزیونی چه تصویر و شخصیتی از ورزشکاران به نمایش گذاشته شده است تعداد برنامه ها و تاریخ های بیشتری را باید در نظر بگیریم تا معرف باشند .یعنی هرچه احتمال بروز و نمایش یک پدیده کمتر باشد ، تاریخ های بیشتری باید انتخاب شود و برعکس .


اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی