دکتر سارا کشکر

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

جالب و خواندنی

واقعا چرا آی اس آی (ISI)؟

نامه الکترونیک چاپ PDF
امتیاز کاربر: / 5
بدخوب 

واقعا چرا آی اس آی (ISI

آقای دکتر حسن روحانی، رئیس جمهور در یکی از جلسات خود با روسای دانشگاه ها  گفت: "امروز بیاید در هر استان‌تان جهانی بیاندیشید و ملّی و محلّی حل کنید. در استان خودتان، دانشگاه خودتان، دانشگاه استان نمی‌خواهد به مسایل استان بپردازد. برایش راه‌حل پیشنهاد کند، تحقیقاتش را در آن مسیر قرار دهد. مدام به فکر ISI نباشیم، به فکر امتیاز نباشیم؛ رها کنیم این شرک‌ها را و به فکر کشورمان و ملتمان باشیم."

خوب چه باید کرد؟ آیا باید به فکر تولید علم و ارتقای سطح علمی ایران در جهان بود؟ یا فقط باید به حل مشکلات ملی و منطقه ای پرداخت؟ از طرفی  یادآوری می کنم که شرط ارتقای اساتید دانشگاه و کسب امتیاز برای دانشجویان ارشد و دکتری از چاپ مقاله در نشریات معتبر، به ویژه ISI می گذرد ! حال ، واقعا می شود از چاپ مقاله در نشریات خارجی چشم پوشی کرد؟ پس تکلیف تولید علم و وضعیت اساتید با آیین نامه ارتقا چه می شود؟

در حال حاضر بر اساس آخرین آمار ارائه شده از سوی رئیس مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری، میزان مقالات علمی ایران در سال 2013 در پایگاه استنادی ISI با احتساب مجموع مقالات کنفرانس ها و مقالات مجلات به 25 هزار و 959 مدرک رسیده است؛ آماری که نشان دهنده کمیت مقالات منتشر شده ایرانی ها در پایگاه ISI است و حاکی از رتبه 18 ایران در تعداد مقالات ارسالی است. خوب حالا که چه؟ یعنی چاپ این همه مقاله در این نشریات نشان دهنده رشد علمی کشورمان است؟ پس تکلیف کیفیت و کاربرد دستاوردهای تحقیقاتی چه می شود؟

بیایید یک نگاهی به وضعیت رتبه ایران در کیفیت مقالات علمی بیندازیم. قبل از هرچیز باید بگویم که براساس معیارهای شناخته شده در دنیا که هرساله در برنامه توسعه انسانی سازمان ملل متحد نیز به آن اشاره می شود، معیارهای زیر از معیارهای اصلی در سنجش تولید علم هر کشور است.

1. تعداد حق امتياز اختراعات به ازای هر يك ميليون نفر جمعيت

2. سهم صادرات تكنولوژي پيشرفته از GDP

3. تعداد مقالات چاپ شده در ISI

4. "ضريب اثرگذاري" يعني ميزان "ارجاعات" به مقالات چاپ‌شده

5. ميزان کسب جوايز بين‌المللي مثل جايزه نوبل.

دو شاخص اول نشان‌دهنده ميزان "توسعه فناوري" و شاخص‌هاي ديگر نشان‌دهنده ميزان "توسعه علمي" است. وضعيت ايران از نظر "توسعه علمي" ( البته اگر فقط شاخص‌هاي کمّي ميزان نشر مقاله را در نظر بگيريم ) نسبت به "توسعه تکنولوژيک" به مراتب بهتر است.

همانطور که در بالا ذکر شد، تعداد رجوع به اسناد علمي و ارائه آن به عنوان منبع علمي يكي از نشانه‌هاي اهميت علمي اين اسناد مي‌باشد. بر اساس بررسی های صورت گرفته، جایگاه ایران در زمینه ارجاع دانشمندان جهان به مقالات ایرانی، بر اساس آمار ارائه شده در نشریه معتبر نیچر، که از ژانویه تا اکتبر 2012 / دی 1390 تا مهر 1391 از بین کشورهایی که بیش از شش هزار مقاله منتشر کرده اند، نام 39 کشور جهان که در تولید علم  پیشرو بوده اند را را الویت بندی کرده است، جایگاه ایران درزمینه ارجاع به مقالات علمی در میان این 39 کشور ، مرتبه 36 است. این گزارش نشان می دهد که در منطقه خاورمیانه عربستان سعودی کیفیت مقالاتی بالاتر از ایران دارد.

در حال حاضر سهم عربستان در پرارجاع ترین مقالات جهان 0.89 درصد و سهم ایران نصف آن یعنی 0.44 درصد است. از نظر سهم ارجاع، کشور ایران پس از رژیم اسراییل (1.3 درصد)، عربستان سعودی (0.89 درصد)، ترکیه (0.47 درصد)، مصر (0.46 درصد) در جایگاه پنجم منطقه خاورمیانه قرار گرفته است.

نتیجه اینکه علی رغم تعداد مقالات زیادی که ایرانیان به نشریات ISI می فرستند، اما از نظر معیارهای تولید علم، کشورمان در جهان در جایگاه مطلوبی قرار ندارد .

 


طبق آمارهاي ارائه شده در «ميزگرد ارتباط پيشرفت علمي جامعه و نمايه‌سازي بين‌المللي مقالات» تنها 2 درصد مقالات علمي چاپ شده محققان ايراني در ISI در داخل كشور قابل استفاده است و این موضوع نشان می دهد که محتواي مقاله‌هاي ارائه شده ايرانيان در ISI در ارتباط با نيازهاي جامعه نيست .

خوب با ابن وصف حالا چه کنیم؟

همانطور که می دانید، (حداقل آن دسته از دوستانی که برای نشریات ISI معتبر مقاله فرستاده اند، به خوبی می دانند) مقالات ارسالی به این نشریات به راحتی پذیرش و چاپ نمی شوند و آنقدر به دقت بررسی و داوری می شوند که هیچ اشکالی در ساختار و محتوای آن وجود نداشته باشد. اما اینکه مقاله های ارسالی چقدر به درد وطن مؤلفین مفاله بخورد، محور توجه آنها نیست. آنها به علمی بودن و مرتبط بودن موضوع مقاله با محورهای نشریه خودشان توجه دارند. پس اینکه بگوییم این مقالات فاقد کیفیت است، شاید کمی بی انصافی باشد. ولی از آنجا که تعداد ارجاع به مقالات ارسالی از کشورمان ناچیز است، نشان می دهد که محتوای مقالات ایرانیها خیلی به درد مؤلفین امروز دنیا نمی خورد و به همین دلیل به آن ارجاع داده نمی شود. پس علمی که تولید شده ولی استفاده نمی شود، به چه درد می خورد؟

از این منظر، بنده با نظر رئیس جمهور محترم موافقم، اما وضعیت امروز ما در کشور ماجرای شتر مرغ است که نه شتر است و نه مرغ ! یعنی نه این است و نه آن ! به عبارتی فوانین ارتقا و رشد شغلی اساتید دانشگاهها ، آنها را به شکل تولید کننده مفالات در آورده است و اگر تعداد مفالات اساتید کم باشد، طبعا امتیاز لازم برای ارتقا را به دست نخواهند آورد و طبعات بعدی دامنگیرشان می شود و حتی دانشجویان هم امروز با این مشکل مواجه شده اند و آنها هم به ورطه کمی سازی افتاده اند. از آن طرف تأکبد بر آن است که به کمیت مقالات توجه نشود و آثار علمی تولید شود که به درد رفع مشکلات کشور بخورد ! در این دو راهی «چه کنم؟ » باید به فکر راه سومی بود و آن هم حمایت از طرحهای پژوهشی مبتنی بر مشکلات کشور است که باید در انجام آن متخصصان وارد عمل شوند. اما امروز نه تنها بسیاری از طرحهای پیشنهادی متناسب با نیاز کشور نیست، بلکه بسیاری از افرادی که آن را انجام می دهند نه به دلیل تخصص، بلکه به دلیل وجود رابطه در سازمانها، موفق به دریافت و انجام طرح می شوند. حتی نتایج طرحهای انجام شده در بسیاری از موارد فاقد ارزش کاربردی است و گزارش کتبی این تحقیقات مانند پایان نامه های دانشجویان در طبقات کتابخانه سازمانها مکانی ابدی برای اقامت می یابند.

 

نتیجه اینکه:

 

چاپ مفاله در نشریات معتبر خارجی کار خوبی است و خوبتر آن است که محتوای این مقالات کمکی به توسعه علم در جهان نماید و از آن بهتر اینکه، تمرکز توسعه علم در کشور بر حسب تعداد مفالات چاپ شده در ISI و نشریات مشابه نباشد؛ بلکه در تعداد مقالاتی که نه تنها در کشور، بلکه در جهان دارای ارزش کاربردی و رفع مشکلات زندگی انسانی است، باشد تا نتیجه تلاش محققان هم به هیچ نرود. مهمترین شکل استفاده از تحقیقات علمی در رفع مشکلات و معضلات داخلی، حمایت مالی، قانونی و معنوی از طرح های پژوهشی است تا محققان فعالانه و هدفمند از تخصص خود در رفع مسائل موجود کشور استفاده کنند .


نظرات   

 
+1 #6 دکتر نوبخت ۱۳۹۳-۱۰-۲۱ ۲۳:۰۸
اگر کسی به دنبال کار درست باشد از امتیازات وزارت علوم چشم پوشی می کنه ....
نقل قول
 
 
0 #5 هما ۱۳۹۳-۱۰-۰۴ ۱۱:۵۳
سلام
مطلب مفید بود و تحلیل هم خوب و مناسب بود.

یک وبسایت خوب مقاله نویسی ISI به آدرس
http://isi20.ir
که واقعا مفید و زیباست و کارگاههایش واقعا کاربردی.
خودم از این کارگاهها استفاده کردم و پیشنهاد میکنم به دوستان وبسایت رو معرفی نمایید.
اسم کامل سایت "وبسایت مقاله نویسی ISI20" می باشد.

هما


سلام دوست عزیز
از پیشنهادتون تشکر می کنم. حتما بررسی می کنم و در صورت امکان معرفی خواهم کرد.
موفق باشید
نقل قول
 
 
0 #4 میلاد یوسفی ۱۳۹۳-۰۷-۱۹ ۲۱:۳۴
درواقع تامین و بیمه نبودن اقتصادی و تاحدودی خلاء چتر حمایتی معنوی و فرهنگی از اساتید و نخبه های علمی کشور از عوامل اصلی کمی و نه کیفی بودن پژوهش ها و مقالاتمان دارد. البته این مشکل خود نیاز به پژوهش و تحقیقی جامع برای درمان دارد و از خانم دکتر انتظار می رود بسان تحلیل زیبایشان آن را موشکافی نمایند.
نقل قول
 
 
-1 #3 ای جان ۱۳۹۳-۰۵-۲۶ ۱۴:۵۰
این جمله "در هر استان‌تان جهانی بیاندیشید و ملّی و محلّی حل کنید"
از حسن روحانی نیست
این شعار توسعه است
البته شما طوری این جمله در ابتدای مطلب آوردید که انگار فلسفه این جمله از بدو توسط دکتر روحانی بیان شده است
بهتر است در نوشته ها اغراق صورت نگیرد
نقل قول
 
 
0 #2 جلیل عابدینی ۱۳۹۳-۰۵-۰۷ ۱۸:۰۶
جامع ترین تالارهای گفتگوی تخصصی ورزشی کشور راه اندازی شد
http://pmvi.ir
نقل قول
 
 
+5 #1 اکبر فریدفتحی ۱۳۹۳-۰۵-۰۲ ۱۷:۴۹
مشکل اول به نظر من هدف پژوهشگر ایرانیست. پژوهشگر ایرانی دنبال امتیاز است نه دنبال دوای درد جامعه. برای همین برای پژوهشگر ایرانی مقاله وسیله ای است برای رسیدن به هدفی دیگر. در حالی که خود نتیجه مقاله باید هدف اصلی محقق باشد. برای همین است که مقالات ما کاربردی نیستند. به طور مثال در ژاپن از هر 3 مقاله یک اختراع بیرون می آید و در امریکا از هر 3.2 مقاله یک اختراع! ولی در ایران از 3 هزار مقاله نیم اختراع هم بیرون نمی آید.
نقل قول
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی