دکتر سارا کشکر

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

جالب و خواندنی

تفاوت تصمیم سازی با تصمیم گیری و تصمیم یاری

نامه الکترونیک چاپ PDF
امتیاز کاربر: / 16
بدخوب 

 

 

تفاوت تصمیم سازی با تصمیم گیری و تصمیم یاری

پای صحبت مدیران سازمانی که می نشینید به دفعات زیاد دو کلمه تصمیم سازی و تصمیم گیری را می شنوید. واقعا این دو کلمه به چه معناست؟ آیا ما تصمیم می سازیم؟ و اصولا ساختن تصمیم یعنی چه؟ مگر تصمیم ساختنی است؟ من در مورد ریشه این دو کلمه مطالعه کردم و نتیجه مطالعات بنده نشان داد که در ادبیات انگلیسی در حوزه مدیریت چیزی که تصمیم سازی باشد و متفاوت از تصمیم گیری، وجود ندارد و تنها واژه ای که شاید بتواند در این مورد، مفهومی نزدیک به آنچه در زبان فارسی مورد نظر است، ارائه کند DSS یا Dicision Support System است که گاه به آن سیستم تصمیم یاری گفته می شود.

اما بگذارید کمی در مورد هر یک از واژه ها توضیح دهم. تصمیم سازی، آنطور که در ادبیات فارسی حوزه مدیریت تعریف شده بطور کلی به معنای فراهم نمودن زمینه مناسب برای تصمیم گیری است و اما تصمیم گیری عبارتست از یک انتخاب از میان چند بدیل (Alternative) جهت رسیدن به هدف (حل مسئله) . پس تصمیم سازی یعنی اینکه زمینه مناسب برای تصمیم گیری ایجاد کنیم و این زمینه مناسب یعنی اینکه تشخیص دهیم که آیا اصلا مسئله ای وجود دارد که لازم باشد برای حلش تصمیمی گرفته شود و اطلاعات لازم برای تصمیم گیری چه هستند و چطور می توان از آن استفاده کرد و چه کسی و به چه شکلی می تواند تصمیم اخذ شده را اجرا کند و با پاسخگویی به سؤالات فوق، حال زمینه برای تصمیم گیری فراهم شده است و از بین تصمیمات یا بدیلهای مختلف مدیر باید بهترین را انتخاب کند یا به عبارتی دیگر، باید بهترین تصمیم را بگیرد.

در واقع تصمیم سازی مراحل مختلف فرآیند تصمیم گیری است که در انتها به تصمیم گیری منتج می شود. تصمیم گیری از مراحلی تشکیل شده که بطور کلی به شرح زیر است:

1-   اطمینان از وجود نیاز به یک تصمیم

2-   تعیین معیارهای تصمیم

3-   تخصیص درجه اهمیت به معیارها

4-   کشف راه حل ها

5-   ارزیابی راه حل ها

6-    انتخاب بهترین راه حل

7-   اجرای تصمیم

8-   ارزیابی آثار تصمیم اجرا شده

و مطابق با آنچه در بالا توضیح دادم، تا مرحله شماره 5 تصمیم سازی است و مرحله 6 تصمیم گیری است.

علی رغم توضیحاتی که در فوق ارائه شده، به نظر من کلمه تصمیم سازی اصولا کلمه درستی نیست و به نظر می آید حاصل ترجمه کلمه انگلیسی making decision است که معنای آن در فارسی همان تصمیم گیری است؛ ولی تصمیم سازی ترجمه شده است. در انگلیسی کلمه مشابه دیگری وجود دارد که taking decision است که در معنا کاملا برابر با making decision است و در کاربرد هیچ تفاوتی بین آنها نیست.

اما در این ارتباط واژه دیگری وجود دارد به نام تصمیم یاری که معادل DSS یا Decision Support System است و در برخی منابع آن را سیستم حمایت از تصمیم ترجمه کرده اند. DSS به زبان ساده، استفاده از کامپیوتر در حل مسئله و تصمیم گیری است. یعنی مدیر با استفاده از اطلاعاتی که کامپیوتر به او می دهد و مدلها و ارتباطاتی که می تواند از طریق کامپیوتر بین داده ها و اطلاعات ایجاد کند، توانایی تحلیل وضعیت و تصمیم گیری را خواهد داشت. پس شاید بتوان گفت که DSS یا سیستم تصمیم یار نیز همان تصمیم سازی است اما این بار با استفاده از فناوری.

نکته جالب توجه این است که در ایجاد زمینه لازم برای اخذ تصمیم، یعنی همان چیزی که به آن تصمیم سازی یا سیستم تصمیم یاری گفته می شود، عموماً مدیران سطوح میانی برای مدیران ارشد و مدیران سطح عملیاتی برای مدیران میانی تصمیم سازی می کنند. اما بر عکس این موارد نیز ممکن است؛ در جایی که مدیران میانی یا ارشد تمایل به تفویض اختیار تصمیم گیری دارند.


 

نظرات   

 
+2 #15 علیدوست ۱۳۹۵-۱۲-۰۶ ۰۱:۳۰
با سلام وتشکر ازآموزش وروشنگری اذهان مطلب ارائه شده پیرامون موضوع خلاصه موجز وکاملا قابل فهم ودرک بود همواره موفق ومویدباشید استفاده بردم
نقل قول
 
 
0 #14 .... ۱۳۹۵-۰۹-۱۶ ۱۸:۱۷
سلام خسه نباشید..شما مطمعن هسی ک تفاوت نداره؟؟؟تصمیم سازی و تصمیم گیری؟!!!
نقل قول
 
 
0 #13 میلانی ۱۳۹۵-۰۸-۲۱ ۱۵:۴۴
با سلام و تشکر
منون از نوشته تون برای من مفید ولقع گردید.
نقل قول
 
 
+1 #12 اکبی راد ۱۳۹۴-۱۰-۱۶ ۲۰:۱۷
با عرض سلام و خداقوت.
اخیرا واژه هایی مشابه آنچه که در بالا ذکر نموده اید، در حوزه مدیریت مطرح شده از جمله سیاست سازی و سیاست گذاری، خواهشمندم در صورت امکان در مورد تفاوت این دو واژه نیز توضیحاتی مرقوم بفرمایید.
با تشکر
نقل قول
 
 
0 #11 حمید کرمیان ۱۳۹۴-۱۰-۰۶ ۱۶:۱۴
سلام خانم دکتر کشکر
بنده با نظر شما کاملا موافقم چونکه بنده معتقدم که ترجمه غلط عبارت decision making بدلیل وجود فعل making که اشتباها به ،، سازی،، ترجمه شده است عامل این خطاست. بنده تحصیلاتم را در خارج از کشور به زبان انگلیسی گذرانده وتا کنون در خصوص عبارت تصمیم گیری معادلی جز decision making ندیده ام. با تشکر از مطالب شما
نقل قول
 
 
+3 #10 استاد مدیریت ۱۳۹۴-۰۸-۳۰ ۲۰:۵۳
اینها بازی با کلمات است و بس
اصل تقویت هنر اخذ تصمیم مناسب و نظارت شایسته است
حال چه تصمیم سازی بخوانیم چه گیری چه یاری چه ...
مروری بر ادبیات لاتین هم همین را تائید می کند
هر چند معتقدم همه اش یکی است و ما ایرانی ها دوست داریم با کلمات بازی کنیم
نقل قول
 
 
-1 #9 مهدی ملکیان ۱۳۹۴-۰۸-۳۰ ۱۵:۱۱
با سلام
تصمیم سازی: مدارک و استدلهایی که جهت اتخاذ تصمیم مورداستفاده قرار گرفته و به تصمیم گیری کمک می کند.
تصمیم گیری: صدور نظر و تصمیم نهایی با توجه به شرایط و مستندات تصمیم گیری می باشد.
نقل قول
 
 
+1 #8 م . ۱۳۹۴-۰۳-۲۳ ۱۶:۲۴
با سلام
در http://www.uveco.ir/hrblog/37
سه مرجع آورده شده که در مرجع کتاب‌هایی که مولف ایرانی دارند بین تصمیم سازی و تصمیم گیری تفاوت قائل شده است؛ اما پر واضح است که این کافی "نیست."
بنده هم مثل شما در مراجع انگلیسی، هنوز تفاوتی را که ایرانی‌ها قائل شده اند مشاهده نکرده ام.
هنوز هیچ مرجع تخصصی مدیریت به زبان انگلیسی، چنین تفاوتی را بیان نکرده.
نقل قول
 
 
0 #7 احمد مطر ۱۳۹۳-۰۷-۲۱ ۰۶:۲۵
تصميم سازي
شفاف ،همه عناصر مشخص وتعريف شده ،اعتماد متقابل ،اعتماد بنفس ،اميدواري ،تعادل
تصميم گيري
نيمه روشن ،اطلاعات ناقص، شبكه ارتباطي ضعيف ،توقع معجزه ،انتظارات بالا ،رقابت شديد بر سر قدرت
فرايند تصميم سازي
تعريف مساله يا مشكل ،تعيين راه حل ها ،مقايسه راه حل ها ،انتخاب مناسب ترين راه حل،طراحي دقيق:روش اجرا،بررسي،اصلا ح ،ارزيابي ونظارت
دستاورد:تصميم درست،حركت صحيح،نيل به هدف
فرايند تصميم گيري
بيان مساله ،بحث كلي ،انتخاب راه حل ،اجرا
دستاورد: تصميم مبهم،حركت كند،بي اطميناني در تحقق هدف
منبع: انجمن مدیریت آموزشی خراسان جنوبی
نقل قول
 
 
+1 #6 احمد مطر ۱۳۹۳-۰۷-۲۱ ۰۶:۱۹
تصميم گيري
باگرفتن سركار دارد،يعني انتخاب از بين آنچه ساخته شده،رنگ سليقه ها بيشتر است ،سيستم پذير نيست ،شخصيت افراد بيشتردرآن تاثيردارد ،شنونده منفعل است ودرمسايل اظهار نظر كمتري مي كند
مشخصات افراد
تصميم ساز
عقل اولين ابزاراست،گذشته را سخت مي كاود،آينده دور رامي نگرد،زياد كار مي كند ،به ظاهر توجهي ندارد ،به كنه كار فكر مي كند ،شتابزده نيست ،كم ميخورد ،درحفظ پست ومقام خود نيست ،بين تصميم نادرست واخراج،پست راازدست مي دهد،ازمصالح درجه يك استفاده مي كند ،انديشه نخبگان را بكار مي گيرد ،نااميد نمي شود،اذهان عمومي رابه تصميم كاملا روشن ميكند
تصميم گير
بر ذهنيات خود بيشتر تكيه دارد،به لحظات حال مي انديشدوبا گذشته بيگانه است،در رفع ابهام تنبلي مي كند ،ظاهر سازاست،
نظر هاي شخصي خود رابجاي تصميم قالب مي كند ،نابرد بار وعجول است ،سردر گريبان خود وكمتر به اطراف نگاه مي كند،
اهل زد و بنداست،اطلاعات ناقص دارد.
فضاي تصميم سازي و تصميم گيري(ادامه دارد)
نقل قول
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی