چه فرقی هست بین سؤال و فرضیه تحقیق؟

چه فرقی هست بین سؤال و فرضیه تحقیق؟

یکی از سؤالاتی که از طرف دانشجویان مطرح می شود این است که چه فرقی بین سؤال و فرضیه است. قصد داشتم در این مورد توضیحاتی برای دانشجویان عزیز ارائه دهم  و بطور اتفاقی با سایت آقای آرش حبیبی به آدرس : http://www.parsmodir.com/db/research/hypothesis-questions.php مواجه شدم و متوجه شدم تمام توضیحاتی را که بنده می خواستم اینجا بنویسم ایشان در سایت خودشان به خوبی به آن  پرداخته اند و بنده نیر عینا  آن را در اینجا آورده ام تا شما هم مثل بنده از آن بهره مند شوید.

تفاوت سوال و فرضیه تحقیق

نويسنده: آرش حبيبي

بسیار مایل هستم در مورد تفاوت فرضیه و سوال تحقیق نکته ای را روشن کنم و بسیار آرزومند هستم اساتید محترم این مطلب را بخوانند و یا دانشجویان آن را در اختیار اساتید خود قرار دهند. این مطلب با مطالعه مهمترین منابع روش تحقیق در مدیریت و علوم رفتاری تهیه شده است و می توانید با اطمینان خاطر به آن تکیه کنید. در بیان این مطلب از ادبیات محاوره ای استفاده کرده ام تا بهتر بتوانم مفهوم را منتقل کنم و از این بابت پیشاپیش پوزش می طلبم.

گزاره تحقیق: سوال و فرضیه

براساس مطالعه منابع متعدد به این نکته دست یافتم که همه مشکلات ریشه در برداشت غلط از یک واژه دارد و آن واژه Proposition است. واژه Proposition که در فارسی از آن با عنوان گزاره تحقیق یاد می شود یک تعریف دارد: گزاره تحقیق بیان رابطه آزمایشی و حدسی میان سازه های پژوهش است.

A proposition is a tentative and conjectural relationship between constructs that is stated in a declarative form.

چون سازه ها در سطح بالائی از انتزاع قرار دارند و نمی توان به راحتی درباره آنها اظهارنظر کرد از روابط میان متغیرها صحبت می شود و بیان رابطه میان متغیرها فرضیهنامیده می شود. نمی خواهم با این جمله شما را دچار سردرگمی کنم. همه چیز بسیار ساده است. در هر تحقیق شما با تعدادی متغیر سروکار دارید. گزاره های تحقیق شما رابطه میان متغیرها را مورد بررسی قرار می دهد. دو متغیر فرضی هوش و عملکرد را در نظر بگیرید. اکنون شما درباره رابطه دو متغیر یکی از دو حالت زیر را پیش رو دارید:

– می توانم حدس بزنم متغیر هوش بر عملکرد تاثیر دارد.

– واقعا برای من جای سوال است که هوش بر عملکرد تاثیر دارد یا خیر؟

همه چیز کاملا بدیهی است. شما یا حدسی درباره رابطه دو پدیده دارید یا واقعا برایتان جای سوال است. فرضیه حدسی هوشمندانه درباره پارامتر جامعه است (عین عبارت کتاب دکتر عادل آذر را آوردم تا کسی تردیدی نکند). یعنی اگر شما می توانید حدس بزنید فرضیه دارید و اگر برایتان سوال است خوب، خیلی روشن است که شما سوال دارید.

پس گزاره های تحقیق شما یکی از این دو حالت است: یا به صورت سوالی یا به صورت یک جمله خبری که همان فرضیه است. اما بسیار جالب است که در پروپوزال های دانشجویان همیشه سه چیز کاملا مشابه مشاهده می شود که جای تامل (اگر نخواهم بگویم تاسف) دارد.

اهداف تحقیق

– بررسی رابطه هوش و عملکرد کارکنان

سوالات تحقیق

– آیا هوش کارکنان بر عملکرد آنان تاثیر دارد؟

فرضیه های تحقیق

– هوش کارکنان بر عملکرد آنان تاثیر دارد.

اینگونه تکرار نوعی بازی با کلمات است و به هیچ وجه توصیه نمی شود و اساتید محترم باید با آن برخورد کنند.

————————————————————————————————————————

علاوه بر مطالبی که در فوق آمد، لازم به ذکر است که مطالعات تحليلی و تجربی به طور اصولی نيازمند به داشتن فرضيه هستند و اين يک الزام منطقی است ليکن در مطالعاتی که صرفا به صورت توصيفی انجام می شوند نيازی بداشتن فرضيه نيست بلکه در اين گونه موارد از سوالات مهم برای تدوين آنچه بايد مورد اندازه گيری قرار گيرد استفاده می نمائيم. مثل:

در حال حاضر نوع نگرش مردم جامعه نسبت به افراد معلول چگونه است ؟

چه عواملي بر نوع نگرشها تأثير دارند ؟

آيا نوع نگرش مردم با ميزان تحصيلات آنها ارتباطي دارد ؟

آيا نوع نگرش مردم با جنس آنها ارتباطي دارد ؟

برخورد جامعه با افراد معلول چگونه است ؟

آيا نوع نگرش مردم با سن آنها ارتباطي دارد ؟

باورهاي غلط مردم نسبت به علت ايجاد معلوليت چيست و اين باورها از كجا منشأ مي گيرند ؟

عقيده مردم در خصوص لزوم استقلال و مشاركت اجتماعي معلولين چيست ؟

مردم تا چه اندازه به ايجاد فرصتهاي برابر براي معلولين اعتقاد دارند ؟

نظر مردم راجع به امكان آموزش و توانبخشي معلول در منزل و در جامعه چيست ؟ ( منبع: http://www.mkamali.com/research/examples2.htm)