آیا می توان از پرسشنامه سایر تحقیقات مشابه استفاده کرد؟

آیا می توان از پرسشنامه سایر تحقیقات مشابه استفاده کرد؟

خیلی از دانشجویان این روزها متأسفانه فقط به دنبال تحقیقاتی هستند که پرسشنامه آماده داشته باشند و به راحتی پرسشنامه سایر نحقیقات را بدون بررسی پایایی و روایی آن در تحقیقات خود استفاده می کنند. اما واقعیت امر این است که استفاده از هر پرسشنامه ای برای تحقیق شما باید حائز شرایط زیر باشد:

  1. متغیرهای مورد نظر شما در پرسشنامه مذکور نیز مورد تأکید بوده باشد.
  2. روایی ( صوری، محتوایی و تحلیل عاملی)مورد تأیید قرار گرفته باشد.
  3. پایایی مورد تأیید باشد.

نکته (۱) : باید روایی پایان نامه از دو طریق: نظر متخصصان و تحلیل عاملی مورد بررسی قرار گیرد. آیا واقعا پرسشنامه مورد نظر، آنچه را تحقیق شما به دنبال بررسی آن است، می سنجد؟ مهم نیست پرسشنامه مورد نظر در تحقیقات قبل روایی داشته یا نه ! مهم این است که برای تحقیق شما هم رواست یا نه؟ یعنی بدون توجه به سایر تحقیقات، برای تحقیق خودتان لازم است روایی پرسشنامه را بررسی کنید.

نکته (۲): پایا بودن پرسشنامه شما شرط دیگر مناسب بودن ابزار تحقیق شماست. برخی از دانشجویان با گزارش میزان پایایی پرسشنامه مورد استفاده در سایر تحقیقات وظیفه خود را در احراز پایایی پرسشنامه تمام شده می دانند. اما مهم نیست که میزان پایایی در تحقیقات قبلی چقدر است، مهم این است که پرسشنامه مورد نظر در تحقیق شما چه وضعی دارد و به چه میزان پایاست؟ یادتان باشد اگر جامعه شما در دو تحقیق عینا یکسان بوده و هیچ تغییری نکرده اند و پرسشنامه بر روی آنها در هر دو تحقیق اعمال شده، پس پایایی به دست آمده در یک تحقیق قابل انعکاس به تحقیق دوم نیز هست. اما چون این احتمال بسیار ضعیف است پس برای جامعه متفاوت لازم است پایایی مجددا بررسی شود. پس اجازه نداریم پایایی پرسشنامه تحقیق را با استفاده از تحقیقات قبلی گزارش کنیم و برای تحقیق جدید نیاز به محاسبه پایایی است.

مورد استثناء: مواردی که در فوق مطرح شد مربوط به پرسشنامه های محقق ساخته یود. اما چنانچه از پرسشنامه استاندارد استفاده می کنید و برای اثبات استاندارد بودن آن منابع معتبر ارائه می کنید، در آن صورت نیاز به تأیید روایی و پایایی نخواهید داشت.